Een vloer verwijderen in een oud pand of monument

Eerst de status van het pand

Is het pand een rijksmonument, een gemeentelijk monument of staat het in een beschermd stads- of dorpsgezicht? Dat bepaalt wat je mag doen. Bij een monument kan ook het interieur beschermd zijn, inclusief de vloer.

Vraag het na bij je gemeente voordat je begint. Een vergunning is dan soms verplicht, en werk zonder vergunning kan worden stilgelegd of hersteld moeten worden, wat veel duurder is dan het wachten op een antwoord.

Bij gemeentelijke monumenten en panden in een beschermd gezicht gelden regels die per gemeente verschillen. Een telefoontje of mail naar de afdeling vergunningen of monumentenzorg geeft binnen een paar dagen duidelijkheid, en voorkomt dat je in het vooronderzoek tijd verliest.

Wat voor vloer ligt er

In oude binnensteden als Maastricht, Roermond en Venlo vind je gebakken plavuizen, hardsteen, cementtegels met patroon, granito en eiken planken. Daarnaast liggen er vaak latere ingrepen: tapijt, vinyl, een dekvloer of laminaat.

Maak foto's van elke ruimte en van de randen. Een vloer die onder latere lagen verborgen zit, is soms de originele, en dus de reden om voorzichtig te beginnen.

Gebruik een lamp met strijklicht en kijk langs de vloer: oude steen en hout hebben een eigen slijtagepatroon, dat bij een latere vloer ontbreekt. Een foto met een liniaal ernaast helpt een restaurateur om leeftijd en soort in te schatten.

Eerst de latere lagen weg

Veel mooie oude vloeren worden juist zichtbaar door de jongere bedekking te verwijderen. Tapijt, vloerzeil en laminaat op een oude vloer gaan eruit zonder dat de vloer eronder beschadigt, mits voorzichtig gewerkt wordt. Zit er lijm op de oude vloer, dan is die met zorg te verwijderen, zonder de steen of het hout aan te tasten. Zie natuursteen en cementtegels in een oud pand.

Asbest in oude panden

In panden van voor 1994 kan oud vloerzeil, vinyl of lijm asbest bevatten, ook onder een oude vloer. Een inventarisatie door een gecertificeerd bureau is bij verbouwing van een oud pand verstandig, en bij sloop of renovatie vaak verplicht. Zie asbest in een oude vloer. Wacht met breken tot de uitslag er is.

Wat je zelf kunt doen

• foto's maken van alle vloeren, ook onder tapijt;
• het bouwjaar en de status van het pand uitzoeken;
• bij je gemeente navragen of er een vergunning nodig is;
• een bouwhistoricus of restaurateur laten kijken als de vloer waardevol lijkt;
• de ruimte leegmaken en de randen beschermen;
• een gecertificeerd bureau om onderzoek vragen bij twijfel over asbest.

Bij twijfel: begin klein. Een onopvallende hoek of kast is genoeg om te zien wat eronder zit. Wat je dan ziet, bepaalt de volgende stap, en je loopt geen risico dat je iets onherstelbaars doet.

Kosten en planning

Een historische vloer wordt per pand geprijsd, omdat er geen standaardwerk is. Voor losse bedekking erboven gelden de vanaf-prijzen: tapijt vanaf € 4 per m² en laminaat vanaf € 4 per m², met btw en afvoer. Plan ruim, want vergunningen en onderzoek kosten tijd. Meer over de volgorde staat op de volgorde bij een verbouwing.